Theo kể lại thì vùng Tân Cương ngày ấy đồi núi mênh mang, hoang vu rậm rạp, đêm đêm nghe tiến nai tác hổ gầm, rồi chuyện hổ về bắt trâu, bắt lợn xảy ra như cơm bữa. Đây là vùng bán sơn địa, mà sơn nhiều địa ít, dân khai phá nương rẫy, gieo lúa trồng khoai vất vả mà làm nhiều ăn ít, thu nhập chẳng là bao, lắm khi mấy tháng liền không nhìn thấy hạt gạo, chỉ ăn toàn khoai toàn sắn.

Thấy vậy, ông Nghè Sổ có sáng kiến và bàn với dân Tân Cương là đem giống trà về trồng để dân có thêm thu nhập. Theo chỉ dẫn và có phần chu cấp của ông Nghè, cụ Vũ Văn Thiệt cùng một số trai tráng và mấy người lính của ông Nghè phái đi, lặn lội lên vùng Bạch Hạc – Phú Thọ để xin giống trà về. Sau nhiều chuyến đi như thế, cây trà Tân Cương cứ nhân ra mãi. Trong tự truyện của ông Nghè có kể là lúc đi nhậm chức Giáo thụ tỉnh Yên Bái có qua thăm và nghỉ nhà ông Cử Đoàn ở Phú Thọ, vốn là bạn đồng khoa thi Hương. Vì thế mà ông Nghè biết giá trị kinh tế của cây trà nên đã cử người Tân Cương tới gặp bạn để xin giống trà. Nhưng cây trà từ Phú Thọ đem về Tân Cương thì chất lượng khác hẳn, có hương vị riêng không nơi nào có được. Chính là điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng thích hợp tạo nên hương vị thơm ngon đặc biệt của cây trà Tân Cương. Năm 1925, Tân Cương đã được thu hoạch trà và lúc đầu còn gọi là trà Bạch Hạc, có lẽ do lấy cây giống từ vùng Bạch Hạc, tỉnh Phú Thọ.

Đối với xã Tân Cương, ông Nghè Sổ không chỉ là người khai lập xã, cắm hướng đình và được thờ làm Thành hoàng mà còn có thể coi là vị tổ nghề đối với cây trà Tân Cương nổi tiếng.

Xưa nay có câu “chè Thái, gái Tuyên”, tức là trà Thái Nguyên ngon nổi tiếng, con gái Tuyên Quang rất xinh đẹp. Nói đến trà Thái Nguyên là phải nói đến trà Tân Cương. Hiện nay vùng trà Tân Cương không chỉ bó hẹp trong xã Tân Cương, mà là cả mênh mông nhấp nhô vườn trà của 5 xã chung quanh (Tân Cương, Tân Thịnh, Thịnh Đán, Phúc Trìu, Phúc Xuân). Vùng trà Tân Cương nằm ở lưu vực sông Công, dưới chân Tam Đảo, được trời ban cho chất đất và khí hậu quý giá đã tạo nên loại trà Bạch Hạc với hương-vị cốm đặc trưng không đâu có được.

Những đồi trà Bạch Hạc xưa giờ đây chỉ còn đếm được chưa hết mười đầu ngón tay, do sản lượng thấp lại là giống trà khó tính vì vậy trà Bạch Hạc dần bị thay thế bởi các loại trà cao sản (trà cành). Cũng chính vì lẽ đó mà Hương-Vị cốm thuần khiết của trà Bạch Hạc cũng đang dần đi vào ký ức một thế hệ yêu trà Tân Cương xưa.

Để tìm lại hương trà Bạch Hạc xưa cũ, chúng tôi hân hạnh mời quý vị Trà Hữu ghé thăm Thưởng Trà Quán cùng Thưởng thức Hương-Vị cốm thuần khiết vốn hằn sâu trong tâm khảm chúng ta !

Giới thiệu: Việt Bắc

Hotline
0943 97 9898
Facebook
facebook.com/ThuongTra